Wat willen we bereiken?
We hebben deze ambitie uit de visie Doe Mee in Sint-Michielsgestel 2040 vertaald in de volgende doelen voor 2030:
- Inwoners krijgen meer ondersteuning vanuit hun persoonlijke netwerk.
- De sociale basis is sterker, zodat inwoners daar eerder passend ondersteund kunnen worden, en intensieve of specialistische zorg en ondersteuning voorkomen wordt.
- We investeren structureel in preventie om de (financiële en personele) druk op het sociaal domein te verminderen.
- We bieden onze inwoners integrale, laagdrempelige ondersteuning, zo collectief en nabij mogelijk in de eigen kern.
- We versterken de pedagogische basis, zodat inwoners daar oplossingen voor vragen over opgroeien en opvoeden kunnen vinden.
Wat gaan we daarvoor doen?
Speerpunt Stevige Lokale Teams
In 2025 is de visie sociaal domein vastgesteld. Hierin is vastgelegd dat we samen met maatschappelijke partners en inwoners aan een sterke sociale basis werken. Hiervoor zijn stevige lokale sociaal wijkteams een belangrijke voorwaarde. Dit is ons speerpunt voor 2027.
De belangrijkste opgave uit de hervormingsagenda jeugd is het vormen van stevige lokale teams. Lokale teams zijn randvoorwaardelijk om de transformatie van het sociaal domein te kunnen maken. Dit beperkt zich voor onze gemeente niet tot jeugd, omdat onze wijkteams integraal zijn opgebouwd. Dit sluit ook aan bij het richtinggevend kader waarin staat dat lokale teams alle inwoners ondersteunen en niet alleen gericht zijn op jeugd.
Het doel van stevige lokale teams (SLT) is om jeugdigen en gezinnen laagdrempelige, snelle en brede ondersteuning dicht bij huis te bieden. Door specialistische kennis dichtbij te organiseren en direct in te bedden in deze teams, worden onnodige doorverwijzingen voorkomen en blijft dure zorg beschikbaar voor wie dat echt nodig heeft.
Dit betekent dat het SLT integraal en dichtbij gezinnen werkt, met één gezin, één plan en één regie. Het team biedt zoveel mogelijk ondersteuning zelf, maakt onderbouwde afwegingen over inzet van specialistische (jeugd)hulp en hanteert duidelijke kaders voor triage, normaliseren en samenwerking. Rollen en verantwoordelijkheden zijn helder belegd, en het SLT werkt actief samen met partners in de sociale basis, onderwijs, GGD en huisartsen om tijdige, passende ondersteuning te realiseren. De ontwikkeling van SLT's kan mogelijk een verschuiving betekenen van taken die nu extern worden uitgevoerd, naar interne uitvoering. We herbezinnen ons op wat we zelf doen en wat we uitbesteden.
We ontwikkelen op dit moment een plan hoe we de SLT’s in onze gemeente gaan inrichten en organiseren. Dit plan wordt in de eerste helft van 2027 afgerond, waarna de implementatie zal plaatsvinden. Het plan wordt naar verwachting voor de zomer 2027 ter vaststelling aan uw raad aangeboden, omdat het belangrijke kaders bevat voor de doorontwikkeling van het sociaal domein in onze gemeente. Het uitgangspunt is dat we dit op termijn budgettair neutraal kunnen uitvoeren. In de praktijk zal dit niet direct het geval zijn, omdat ondersteuning aan de voorkant wordt versterkt terwijl lopende specialistische trajecten nog doorlopen. Het kan daarom enkele jaren duren voordat de beoogde financiële effecten zichtbaar worden.
Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)
Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) vormt een landelijk uitvoeringskader voor de verdere versterking van preventie, passende zorg en de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein, als aanvulling op het IZA en GALA. Het AZWA sluit daarmee direct aan op de ambities uit het Bestuursakkoord om te investeren in een sterke sociale basis, waarin zorg, ondersteuning en welzijn goed georganiseerd zijn. Ons uitgangspunt voor het inzetten van deze middelen is het voortzetten en versterken van wat al succesvol wordt uitgevoerd vanuit GALA (zoals Welzijn op Recept en Valpreventie), aangevuld met ontwikkelingen die bijdragen aan de ambities en speerpunten uit het Bestuursakkoord. Een deel van de genoemde inspanningen in dit programma valt onder de reikwijdte van het AZWA, waardoor deze bijdragen aan de uitvoering van zowel lokale ambities als landelijke opgaven.
Expertisecentrum Groen
We bouwen verder aan een lokaal passende borging van Expertisecentrum GROEN. GROEN heeft als voorliggende voorziening een herkenbare plek in de ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen. We zetten de ondersteuning voort en werken aan duidelijke resultaten en een goede aansluiting op het lokale ondersteuningslandschap. In 2027 ramen we hier incidenteel extra middelen voor. In 2027 nemen we een besluit over een structureel vervolg.
Inzet crisisinterventieteam (CIT) binnen kantooruren
Tot op heden wordt de crisisdienstverlening binnen kantooruren uitgevoerd door het reguliere maatschappelijk werk (MW). Het aantal crisiscasussen is in de afgelopen paar jaar flink toegenomen. Het legt inmiddels een erg groot beslag op het reguliere MW waardoor wachtlijsten zijn ontstaan. Daarnaast stijgt het aantal hulpvragen en is er sprake van steeds meer multiprobleem-/complexe casussen. Dit vraagt om een grotere tijdsinvestering en intensievere aanpak. Doordat we de crisisdienstverlening binnen kantoortijden apart inkopen bij Farent kunnen we deze effectiever organiseren in samenhang met de crisisdienst buiten kantoortijden. Daarnaast voorkomen we het oplopen van wachtlijsten bij het MW en daarmee verergering van de problematiek. Indirect voorkomen we hiermee ook extra Wmo-aanvragen.
Verbinding zorg en veiligheid
Sinds 2023 nemen we deel aan de regionale samenwerking Veilig in Afhankelijkheidsrelaties (ViA). Het doel van ViA is het vergroten van bewustwording, het tijdig signaleren en het duurzaam stoppen van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties.
Om deze aanpak binnen de wijkteams te versterken, is de (regionale) Ontwikkelruimte ingericht. Binnen deze Ontwikkelruimte vervullen veiligheidscoördinatoren een coördinerende en adviserende rol op het gebied van veiligheid. Deze professionals van de verschillende regiogemeenten zijn in dienst van de deelnemende gemeenten en werken samen in een regionaal netwerk. Om de veiligheidscoördinatie ook lokaal te versterken gaan we deelnemen aan deze constructie. De veiligheidscoördinator richt zich primair op afstemming, coördinatie en regievoering.
Daarnaast zetten we een beleidsadviseur in op dit onderwerp. Hiermee zorgen we dat er voldoende aandacht is voor het aansluiten bij de uitgangspunten van het (landelijke) Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, waarin wordt toegewerkt naar een lokale en regionale infrastructuur voor veiligheid en bescherming, waaronder de vorming van een regionaal veiligheidsteam. De beleidsadviseur draagt bij aan een integrale weging van zorg- en veiligheidsvraagstukken.
Eenzelfde voorstel ligt ook in Boxtel voor, zodat we binnen MGD de fte kunnen inzetten.
Hoe kunnen we dat meten?
We ontwikkelen voor het meten van de voortgang op de ambities en doelen een monitor. Voor deze ambitie is deze nog in ontwikkeling.
Daarnaast hanteren we de verplichte indicatoren (op basis van het landelijk Besluit begroten en verantwoorden) zoals opgenomen in de bijlage.